چرخه نیتروژن در آکواریوم

اگر تا به حال وارد دنیای آکواریوم‌داری شده باشید، حتماً عبارت «چرخه نیتروژن» را شنیده‌اید. فرقی نمی‌کند یک آکواریوم آب‌شیرین کوچک داشته باشید یا یک تانک ریف بزرگ و پیشرفته؛ شناخت و درک چرخه نیتروژن مهم‌ترین راز موفقیت شماست.

بدون درک این چرخه طبیعی، راه‌اندازی آکواریوم به چیزی شبیه به قمار با جان ماهیان و مرجان‌ها تبدیل می‌شود. در این مقاله به زبان ساده اما تخصصی، بررسی می‌کنیم که چرخه نیتروژن چیست، چگونه کار می‌کند و چطور باید آن را در آکواریوم آبشور مدیریت کرد.

چرخه نیتروژن چیست و چرا در آبشور حیاتی است؟

به زبان ساده، چرخه نیتروژن (Nitrogen Cycle) فرآیندی بیولوژیکی است که طی آن باکتری‌های مفید، ترکیبات سمی حاصل از ضایعات آکواریوم را به مواد کم‌خطرتر تبدیل می‌کنند.

در یک آکواریوم ماهی‌ها، باقیمانده غذاها و مدفوع به طور مداوم تولید مواد سمی می‌کنند. در طبیعت، حجم آب دریاها به قدری وسیع است که این سموم رقیق و بی‌ثمر می‌شوند؛ اما در آکواریوم، ما با یک اکوسیستم کوچک و محدود روبرو هستیم. اینجاست که باکتری‌های مفید به کمک ما می‌آیند تا آب را تصفیه کنند.

مراحل سه‌گانه چرخه نیتروژن در آکواریوم دریایی

این چرخه یک مسیر سه مرحله‌ای است که هر مرحله توسط گروه خاصی از باکتری‌ها مدیریت می‌شود:

۱. تولید آمونیاک :

مدفوع و ادرار ماهی‌ها، غذای باقی‌مانده، برگ‌ها و موجودات مرده در آکواریوم تجزیه می‌شوند و آمونیاک تولید می‌کنند. آمونیاک برای ماهی‌ها و به‌ویژه بی‌مهرگان بسیار سمی است. هرچه pH و دمای آب بالاتر باشد، بخش سمی‌تر آمونیاک نیز بیشتر می‌شود؛ بنابراین در آکواریوم آبشور نباید وجود آمونیاک را بی‌اهمیت دانست

2-ظهور نیتریت :

گروهی از باکتری‌های نیتریفای‌کننده آمونیاک را مصرف و آن را به نیتریت تبدیل می‌کنند. نیتریت نیز سمی است و می‌تواند توانایی خون ماهی برای انتقال اکسیژن را کاهش دهد.

۳. تولید نیترات :

باکتری‌های گروه دیگری نیتریت را به نیترات تبدیل می‌کنند. نیترات در مقادیر کم برای بیشتر ماهی‌ها تحمل‌پذیرتر است، اما افزایش آن در طولانی‌مدت می‌تواند به استرس، کاهش رشد، بیماری و رشد بیش از حد جلبک‌ها منجر شود. در آکواریوم‌های ریف، مرجان‌ها و بی‌مهرگان معمولاً به نیترات و سایر ترکیبات محلول حساس‌ترند.

اضافه کردن باکتری زنده باعث سرعت بخشیدن به چرخه می شود

چگونه بفهمیم چرخه طی شده است؟

تنها راه مطمئن، استفاده از تست‌کیت‌های دقیق آب است. شما باید پارامترهای زیر را اندازه بگیرید:

• آمونیاک و نیتریت: باید به صفر رسیده باشد
• نیترات: ممکن است مقداری نیترات مشاهده کنید (که نشان‌دهنده موفقیت‌آمیز بودن چرخه است)
  

بزرگ ترین اشتباه رایج مبتدیان در چرخه نیتروژن

اضافه کردن زودهنگام ماهی